ศิลปะแห่งการเข้าสู่สภาวะ "จิตว่างที่ตื่นรู้" (Thoughtless Awareness)
ในการฝึกสหจะโยคะ ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดคือการที่ความคิดไหลไปสู่อดีต (ความจำ/ความเสียใจ) หรืออนาคต (ความกังวล/การวางแผน) ท่านศรี มาตาจี ได้ให้คำแนะนำและเทคนิคเพื่อหยุดกระแสความคิดเหล่านี้ไว้ดังนี้
1. ใช้พลังแห่ง "การให้อภัย" (The Power of Forgiveness)
ท่านศรี มาตาจี สอนว่าจักระอากย่า (Agnya Chakra) ซึ่งอยู่ที่บริเวณหน้าผาก คือ "ประตูแคบ" ที่พลังกุณฑาลินีต้องผ่านขึ้นไปสู่ยอดศีรษะ หากเรามีความโกรธหรือความแค้น ประตูนี้จะปิดสนิท
วิธีปฏิบัติ: เมื่อมีความคิดรบกวน ให้กล่าวในใจว่า "คุณแม่ ข้าพเจ้าให้อภัยทุกคน รวมถึงให้อภัยตัวเองด้วย"
ผลลัพธ์: การให้อภัยไม่ใช่การยกโทษให้คนอื่น แต่เป็นการ "ปล่อยวางภาระ" ของเราเอง เมื่อเราให้อภัย ความคิดจะหยุดลงโดยอัตโนมัติ
2. การเป็น "ผู้เฝ้าสังเกต" (Being a Witness)
อย่าพยายาม "ต่อสู้" กับความคิด เพราะการต่อสู้คือการใช้ความพยายาม ซึ่งจะยิ่งทำให้ความคิดเพิ่มขึ้น
ความคิดเปรียบเหมือนระลอกคลื่นในมหาสมุทร ให้เรามองดูความคิดนั้นเหมือนมองดูเมฆที่ลอยผ่านไป โดยไม่ต้องกระโดดลงไปร่วมวงกับมัน
วิธีปฏิบัติ: เมื่อรู้ตัวว่าคิด ให้บอกตัวเองว่า "ไม่ใช่สิ่งนี้" (Not this) แล้วกลับมาสังเกตความรู้สึกที่ฝ่ามือหรือบนยอดศีรษะแทน หรือถามตัวเองว่า "สติอยู่ที่ไหน"
3. การปรับสมดุลช่องพลังงาน (Balancing the Channels)
บางครั้งความคิดเกิดจากความไม่สมดุลของระบบกายละเอียด:
หากคิดเรื่องอดีต/เศร้า (ช่องซ้ายติดขัด): ให้หงายมือซ้ายบนตัก และวางมือขวาลงบนพื้นดิน เพื่อให้ธาตุดินช่วยดูดซับความเหนื่อยล้าออกไป
หากคิดเรื่องอนาคต/กังวล (ช่องขวาติดขัด): ให้หงายมือขวาบนตัก และยกมือซ้ายขึ้น (พับข้อศอก) ชูฝ่ามือเข้าหาตัวเอง เพื่อให้ธาตุอากาศช่วยระบายความร้อนจากความกระตือรือร้นที่มากเกินไป
4. พลังของธาตุน้ำ (Foot Soaking)
ท่านศรี มาตาจี เน้นย้ำเสมอว่าหากใจไม่สงบ "การแช่เท้าในน้ำเกลือ" คือกุญแจสำคัญ
น้ำและเกลือจะช่วยดึงเอา "พลังลบ" ของความคิดที่สะสมอยู่ในระบบประสาทออกไป ช่วยให้สมอง และตับเย็นลงและเข้าสู่สมาธิได้ลึกขึ้นอย่างรวดเร็ว
บทสรุปจากท่านศรี มาตาจี
"อย่าพยายามทำสมาธิ แต่จงอยู่ในสมาธิ (Don’t try to meditate, but be in meditation)"
การฝึกสหจะโยคะไม่ใช่การบังคับจิตใจ แต่คือการปล่อยให้พลังกุณฑลินี (ซึ่งเป็นพลังแห่งความรักของแม่) ทำหน้าที่ชำระล้างเราเอง หน้าที่ของเราคือเพียงแค่ "ผ่อนคลาย" และ "วางใจ" ให้ความสงบนั้นเกิดขึ้น